Kapi­ta­lis­moa­ren ideo­lo­gia patriar­ka­la da eta ondo­rioz ema­ku­meok kru­del­ke­ria gehia­goz jasa­ten ditu­gu esplo­ta­zio eta pobre­zia egoerak

Patriar­ka­tua, jen­dar­tea­ren estruk­tu­ra ideo­lo­gi­ko, poli­ti­ko eta eko­no­mi­koan inte­gra­tua dago eta ema­ku­mea­ren aur­ka­ko zapal­kun­tza, esplo­ta­zio eta gene­ro men­de­ratzea­ren bidez adie­raz­ten da. Hone­la kapi­ta­lis­moak ema­ku­mea era­bil­tzen du bere bizi­rau­pe­ne­ra­ko sexuen arte­ko lana­ren bana­ke­ta­ren bitar­tez. Ideo­lo­gia patriar­ka­lak gure bizitza­ko espa­rru guz­tie­tan era­gi­ten du. Hori dela eta, txi­rotzea­ren ondo­rioak ez dituz­te neu­rri berean pai­ratzen ema­ku­me edo gizo­nez­koek. 1996an pobre­zian zegoen gizon bakoitze­ko 3 ema­ku­me bazeu­den egoe­ra horre­tan, egun 2015ean, pobre­zian bizi den gizon bakoitze­ko 5 ema­ku­me daude.

Kapi­ta­lis­moa gero eta per­tso­na gehia­go­ren pobretze pro­ze­sua era­gi­ten ari da. Egoe­ra hau ez da neu­troa gene­roa­ri dago­kio­nez, oro har, Euro­pa­ko Bata­su­nean 12 mili­oi gehia­go dira pobre­zian dira bizi diren ema­ku­meak gizo­nak baino. Eus­kal Herrian pre­ka­rie­ta­tea lan espa­rrue­tan egon­kor­tzen ari da, ia 200.000 lagun dau­de­la­rik lan­ga­be­zian. Hala ere, ema­ku­meok lan espa­rruan baz­ter­ke­ta jasa­ten dugu. Erre­gis­tra­tu­ta­ko lan­ga­be­zi tasa han­dia­goak (%54a ema­ku­meak dira) behin-behi­ne­ko­ta­sun tasa han­dia­goak (%27,9 %22,6aren aurrean), gure sol­da­tak %35,6 baxua­goak iza­teak, edo­ta jar­du­nal­di zati­tuen %77,8 ema­ku­meok egi­teak adie­ra­zi beza­la. Pobre­zia han­ditzen ari den tes­tuin­gu­ru hone­tan, lana iza­teak ez du pobre­zia egoe­ren aurrean babes­ten. Ema­ku­me lan­gi­le pobre iza­teak lan mer­ka­tuan inte­gra­zioa­re­kin apur­tzen du eta hau­xe da pobre­zia, per­tso­nen baz­ter­ke­ta, balia­bi­deen eska­sia eta gene­roen arte­ko ezber­din­ta­su­nak eki­di­te­ko oina­rriz­ko baldintza.

Pre­ka­rie­ta­tea, baz­ter­ke­ria edo esplo­ta­zioa lan espa­rrue­ta­tik hara­ta­go doa, ema­ku­meen bizi bal­din­tzen arlo guz­tie­tan zabal­duz. Mediek izku­tatzen dute­na­ren adi­bi­de dira gizon eta ema­ku­meen arte­ko erren­ta ezber­din­ta­su­nak. Gizo­nez­koen bata­bes­te­ko erren­ta tota­la 24.414€-takoa den bitar­tean (2011an 25.258€ takoa zen), ema­ku­mee­na 14.526€-takoa da (ia 2011-koa­ren ber­di­na, 14.534€). Hau da, gizo­nek 9.888€ gehia­go­ko erren­ta per­tso­na­la esku­ratzen dute. Ikus dai­te­kee­nez gizon eta ema­ku­meen arte­ko erren­ta aldea jeitsi egin da, bai­na ez ema­ku­mee­na igo dela­ko bai­zik gizo­nez­koe­na­ren gain­behe­ra­ri esker. Gene­roa­ren ara­be­ra­ko pobre­zia for­ma ezber­di­nak azter­tu dituz­ten ana­li­siek, argi adie­raz­ten dute ema­ku­meak buru dituz­ten etxeen egoe­ra kas­ka­rra­goa. Pobre­zia errea­la­ren era­gi­na bi hala­ko dira ema­ku­meek buru duten fami­lie­tan, hau da, ema­ku­mez­koen %10,3 da gizo­nez­koen %4,6aren aurrean.

Adi­bi­dez, Nafa­rroa­ko baz­ter­ke­ta sozia­la­ren per­fi­la­ri dago­kio­nez, Nafa­rroa­ko Pobre­zia­ren aur­ka­ko sareak, 2015eko urrian adie­raz­ten zuen ema­ku­meak zire­la argi eta gar­bi sek­to­re kal­te­tue­nak. Per­fi­la hone­la des­kri­batzen zuten, «18−64 urte bitar­te­ko ema­ku­meak, oina­rriz­ko ikas­ke­tak dituz­te­nak, akti­bi­ta­te eza­ren egoe­ran eta 2 eta 4 per­tso­na bitar­te­ko kideak dituz­te­nak». Lan hone­tan ere zaur­ga­rri­ta­sun haun­dia­go­ko kolek­ti­bo beza­la des­kri­batzen dira gene­ro indar­ke­ria­ren bik­ti­mak (1.007 denun­tzia penal nafa­rroan) eta pros­ti­tu­zioa­ren sek­to­rea (800, %97a ema­ku­meak eta beraie­ta­tik %98a ema­ku­me migra­tuak. Ema­ku­me migra­tuak, pros­ti­tu­zio­ra eta guz­tiz egoe­ra pre­ka­rioe­tan gure nagu­sien zain­tza­ra kon­de­na­tuak dau­de. Azken hone­tan egun­go babes sozia­la­ren sis­te­ma­ri eske­rrak, gero eta pri­ba­ti­za­tua dagoe­na eta eran­tzun behar­ko lituz­keen herri­ta­rron beha­rri­za­ne­ta­tik oso hurrun dagoe­na­ri eskerrak.

Errea­li­ta­te hone­kin bate­ra, ema­ku­meok, gizon gehien gehie­nek, adi­na ain­tzat har­tu gabe kapi­ta­la­re­kin egin­da­ko alian­tza pai­ratzen dugu, etxean egi­ten dugun lanaz balia­tuz. Biak egun­go fami­lia ere­du patriar­ka­laz baliatzen dira, ezin­bes­te­ko jen­dar­te jar­due­ra gehie­na supo­satzen duen etxe­ko lana ikus­te­zin bila­ka­tuz, esplo­ta­zio oro uka­tuz. Horre­ga­tik inoiz baino garran­tzitsua­goa da lan hauek iku­sa­raz­tea, bes­teak bes­te, gure lepoa­ri dago­kion erre­pro­duk­zio lana (ugal­ke­ta lana). Gaiak garran­tzia han­dia du, ez bai­ta­go alda­ke­ta­ra­ko ere­du­rik, txar­to ate­ra dena erre­pi­ka­tu duenik.

Lan den­bo­ra­ren (ekoiz­lea zein ugal­tze­koa) bana­ke­ta ezak, zer­bitzu publi­ko zein sozia­len pri­ba­ti­za­zioa zabal­tzeak eta gene­ro baz­ter­ke­riak ekar­tzen dute ema­ku­meok esplo­ta­zioa­ren era­gi­na bor­tiz­kia­go jasa­tea, bai­ta sis­te­ma kapi­ta­lis­tak daka­rren pre­ka­ri­za­zio pro­ze­sua ere.Hainbat jen­dar­te murriz­ke­tek, batez ere, jen­dar­te babe­sa­ri, hez­kun­tza­ri eta osa­su­na­ri dagoz­kie­nak, bor­tiz­ke­ria matxis­ta­re­kin bate­ra dira babes­ga­be­ta­sun, behin-behi­ne­ko­ta­sun, ez egon­kor­ta­sun eta bel­dur egoe­ran aur­kitzen ditu­gun ema­ku­meak gero eta gehia­go iza­tea. Ondo­rioz, ema­ku­meok esplo­ta­zioa eta men­pe­ko­ta­su­na onar­tze­ra behar­tu­ta gau­de. Egoe­ra honek bul­tzatzen du jen­dar­tea zein lan­gi­le kla­sea gero eta zati­tua­goa ego­tea. Gero eta den­bo­ra gutxia­go dugu jen­dar­tean zuze­nean par­te har­tze­ko, batez ere, guk, ema­ku­meok, zeuen borro­ka­ra­ko lagu­nak, Eus­kal Herrian bizi eta lan egi­ten dugun emakumeok.Bide hone­tan patriar­kal sis­te­ma gain­ditze­ra­ko bidean urratsak ema­te­ko, ezin­bes­te­koa da lan ekoiz­lea eta ugal­tze­koa banatzea, pobre­zia­ren ata­la­se bat ezar­tzea (BPG per kapi­ta­ren %37,5) eta kan­ti­ta­te hau ber­din­du edo gain­di­tu­ko duen gizar­te sol­da­ta bat. Ema­ku­meak garen alde­tik lan ekoiz­lea­ren eta ugal­tze­koa­ren bana­ke­ta bere­bi­zi­koa dela pen­tsatzen dugu, par­te har­tze zuze­na­ren bidez­ko jen­dar­te bila­kae­ra lor­tu nahi badu­gu. Era berean, pobre­zia­ren ata­la­sea ezar­tzea bere­bi­zi­ko garran­tzia du guretzat, jen­dar­te eta lan ezber­din­ta­su­nak murriz­te­ko tres­na era­gin­ko­rra da eta. Abe­ras­ta­su­na banatze­ko meka­nis­mo auto­ma­ti­koa da, zeren abe­ras­ta­su­na han­ditzen bada ata­la­sea­ren kopu­rua han­ditzen bai­ta, eta, murriz­tuz gero, kopu­ru hori ere neu­rri berean murriz­ten bai­ta. Era berean, ema­ku­meen­tzat egun­goak baino lan bal­din­tza dui­na­goak ber­matzen ditu. Hala­ber, balio­ga­rria izan­go da esplo­ta­zioa­ri, jen­dar­te eta lan murriz­ke­tei aurre egi­te­ko. Abe­ras­ta­su­na­ren bana­ke­ta bere sorre­ra­ri lotzeaz gain, lagun­tza sis­te­ma erraz­ten du, gene­roa baz­ter­tzen duten gizar­te ase­gu­ran­tza­ren sis­te­ma bere­ziak ere baz­ter­tzen ditu, erre­ji­men oro­kor bate­ra­ko urratsak ema­nez. Aldi berean, denon artean sor­tu­ta­ko abe­ras­ta­su­na banatzen du era ego­kia­go baten bidez. Hala ere, inpor­tan­te­ena da per­tso­na guz­tiei gutxie­ne­ko duin­ta­su­na ziur­tatzen die­la eta, batez ere, ema­ku­meei dago­kie­nez, euren­ga­na­ko kon­fian­tza eta inde­pen­den­tzia han­ditzen dela.

Eskue­tan badau­ka­gu tres­na baliotsu bat gizo­na­ren men­dean ez ego­te­ko eta gure inde­pen­den­tzia lor­tze­ko. Hala ere, zapal­kun­tza ezber­di­nak, iku­sa­raz­ten jar­dun behar dugu. Esplo­ta­zioa­ren kon­tra­ko balo­reak hela­ra­zi behar ditu­gu eta bes­te berri batzuk sor­tu. Hala, jen­dar­te harre­ma­nak alda­ra­zi­ko ditu. Mugi­men­du femi­nis­ta eta martxoa­ren 8a, ema­ku­me lan­gi­lea­ren egu­na den alde­tik, garran­tzitsuak dira bai borro­ka­ri eus­te­ko bai jen­dar­tea­ren oro­kor­ta­su­nean edo­ta jen­dar­te oro­ko­rrean balo­re patriar­ka­len kon­tra­koak eta femi­nis­moen alde­koak bar­ne­ra­tu, bere egin eta defen­datze­ra behar­tze­ko. Zen­tsu hone­tan hurren­go Api­ri­la­ren 9an buru­tu­ko den indar­ke­ria matxis­ta oro­ren aur­ka­ko mani­fa nazio­le­ra­ko deia luzatzen dizuegu.

FEMINISTOK PREST!! 11 ERASO 12 ERANTZUN!!

Gaia­ri dago­kio­nez, Eus­kal Herri­ko Ema­ku­meon Esku­bi­deen Kar­ta (2007) gogoa­raz­ten dugu. Gure abu­ruz, ezin­bes­te­koak dira patriar­ka­tua­ren kon­tra­ko borrokan.

ESKU­BI­DEa, ema­ku­meak gure bizitza proiek­tua aska­ta­su­nean eta auke­ra ber­din­ta­su­nean egi­te­ko, eten eta ozto­pa­tua izan gabe edo fami­lia eta fami­lia uni­ta­teen ESKU­BI­DEei lotu­ta izan gabe.ESKUBIDEa akti­bo­ki par­te har­tze­ko eta ain­tzat har­tuak iza­te­ko jen­dar­te­ko edo­zein arlo eta jar­due­ra­tan. ESKU­BI­DEa ema­ku­meok edo­zein dizi­pli­ne­tan objek­tu eta sub­jek­tu iza­te­ko ESKU­BI­DEa, ema­ku­meok gure bidea/​bizitza duin­ta­su­nez egi­te­ko, gure bizitza­ko eta­pa bakoitze­ko ezau­ga­rriak kon­tuan har­tuz. ESKU­BI­DEa, ema­ku­meak iza­tea­ga­tik gure kon­tra­ko bio­len­tzia­rik ez jasa­te­ko ESKU­BI­DEa, gure den­bo­ra iza­tek eta lane­ra­ko, aisial­di­ra­ko edo­ta nor­be­ra­ren­tza­ko era­bi­li auke­ratze­ko. ESKU­BI­DEa, nahi dugun harre­man afek­ti­bo mota sor­tu eta garatze­ko, ere­du hete­ro­se­xis­ta­ren gai­ne­tik. ESKU­BI­DEa gure iden­ti­ta­te sexua­la edo­zein izan­da ere sexua­li­ta­tea aska­ta­su­nez bizitze­ko. ESKU­BI­DEa gure gor­putza­ren ingu­ruan aska­ta­su­nez era­ba­kitze­ko eta auke­ratze­ko ESKU­BI­DEa lana bal­din­tza dui­ne­tan iza­te­ko ESKU­BI­DEa zain­duak iza­te­ko eta ema­ku­mea iza­tea­ga­tik etxe­ko eta zain­tza lanak egi­te­ra. behar­tuak ez iza­te­ko. ESKU­BI­DEa lanean auke­ra ber­din­ta­su­nean par­tehar­tze­ko, sar­tze­ko, orien­tatze­ko eta pres­ta­kun­tza­ra­ko. ESKU­BI­DEa ema­ku­meon beha­rrei eran­tzun­go dien osa­sun zer­bitzu era­ba­te­koa eta publi­koa iza­te­ko. ESKU­BI­DEa, ema­ku­meon ekar­pe­nak eta balo­re femi­nis­tak izan­go dituen hez­kun­tza ere­dua iza­te­ko ESKUBIDEa,laguntza sozia­lak eta eko­no­mi­koak jasotze­ko, hauek fami­li uni­ta­te­pean egon barik. ESKU­BI­DEa, balo­re femi­nis­te­tan oina­rri­tu­ta­ko eus­kal kul­tu­ra sor­tu, gara­tu eta trans­mi­titze­ko. ESKU­BI­DEa, ema­ku­meak iku­se­zin bila­katzen ez dituen edo dis­kri­mi­natzen ez dituen hiz­kun­tza era­bi­li eta garatze­ko ESKU­BI­DEa, akti­bo­ki par­te har­tze­ko eta ain­tzat har­tuak iza­te­ko jen­dar­te­ko edo­zein arlo eta jar­due­ra­tan. ESKU­BI­DEa, ema­ku­meok his­to­rian egi­ni­ko ekar­pe­nak eza­gu­tu eta transmititzeko.

BORROKATU ESKUBIDE SOZIALEN ALDE! PREKARIETATEARI AURRE EGIN!

JENDARTEA ERALDATU!

Artikulua gustoko al duzu? / ¿Te ha gustado este artículo?

Share on facebook
Share on Facebook
Share on twitter
Share on Twitter

Deja una respuesta

Tu dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos obligatorios están marcados con *